FE POIS

FE POIS

FE POIS

Ogólna charakterystyka. Murawy bliźniczkowe występują w rozproszeniu na całym obszarze kraju, zarówno w regionie alpejskim, jak i kontynentalnym. Zróżnicowane są na trzy podtypy, przy czym na niżu występuje tylko jeden z nich, 6230-4 niżowe murawy bliźniczkowe. W północno-wschodniej Polsce (Wołkowycki D. npbl.; por. Korzeniak 2012) murawy bliźniczkowe występują na podłożu piaszczystym lub murszowym, zwykle w strefie przejścia pomiędzy mineralnymi siedliskami wysoczyzn a torfowiskami. Zasilane są przez opadowe i roztopowe wody, spływające ku niższym położeniom lub, odwrotnie, podsiąkające z mokradeł, znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie. Murawy bliźniczkowe wykształcają się w warunkach stałego, ekstensywnego wypasu, na mało zasobnych, kwaśnych i zmiennowilgotnych siedliskach. Wbrew nazwie całego typu, dobrze wykształcone niżowe murawy bliźniczkowe to zbiorowiska ubogie florystycznie, a wzrost liczby gatunków jest w ich przypadku oznaką negatywnych przeobrażeń związanych z eutrofizacją i ekspansją traw oraz innych roślin łąkowych.

Stan zachowania siedliska w sieci Natura 2000.  Na 29 stanowisk objętych monitoringiem w regionie kontynentalnym 10 uzyskało ocenę ogólną właściwą (FV), 12 niezadowalającą (U1), a 7 złą (U2).

Charakterystyka i występowanie w obszarze Narwiańskie Bagna. Murawy bliźniczkowe w obszarze Narwiańskie Bagna występują w warunkach typowych dla regionu północno-wschodniego. Przynajmniej część płatów siedlisk tego typu powstało tutaj w wyniku przesychania i mineralizacji torfowisk przepływowych typu 7230, w wyniku stopniowego osłabienia zasilania przez wysięki wód podziemnych. Procesy przekształcania się torfowisk w murawy bliźniczkowe można obecnie obserwować m.in. na północ od wsi Kruszewo.

Przy intensywnym wypasie murawy tego typu zanikają i przekształcają się w pastwiska lub ubogie gatunkowo łąki wilgotne, jak to ma miejsce poza granicą obszaru, koło wsi Borowskie-Żaki. W murawach bliźniczkowych stwierdzono od 9 do 28 gatunków roślin (średnio 17). Spośród gatunków charakterystycznych klasy Nardo-Callunetea stale i z dużym pokryciem występuje jedynie bliźniczka psia trawka Nardus stricta, a dość często i licznie także izgrzyca przyziemna Danthonia decumbens, mietlica pospolita Agrostis capillaris i wrzos Calluna vulgaris, nierzadko notowano także fiołka psiego Viola canina i pięciornika kurze ziele Potentilla erecta. Kompozycja gatunkowa muraw bliźniczkowych pozwala zidentyfikować je jako zespół Calluno-Nardetum lub kadłubowe zbiorowiska ze związku Violion caninae (Część IV: Załącznik 1, Tab. IV.1.2).

Powierzchnia i udział w obszarze. W granicach obszaru Narwiańskie Bagna stwierdzono 25 płatów muraw bliźniczkowych, o powierzchni od 0,02 do 1,22 ha, zajmujących łącznie 7,83 ha, czyli 0,12% obszaru. Występują one w okolicach Kruszewa, Łap, Śliwna, Wólki Waniewskiej, Zawad i w uroczysku Rynki.

Stan zachowania w obszarze. Murawy bliźniczkowe w granicach obszaru znajdują się w stanie niezadowalającym. Na taką ocenę wpłynęła zmniejszająca się powierzchnia siedliska (U1), niepewne perspektywy ochrony (U1), oraz stan takich wskaźników, jak ekspansywne gatunki zielne i drzewiaste.

Ranga w obszarze: ocena ogólna w SDF – C (znacząca)

Zagrożenia: istniejące – A02.01 intensyfikacja rolnictwa, A04.03 zarzucenie pasterstwa, brak wypasu, K02.01 zmiana składu gatunkowego (sukcesja); potencjalnie także – A03.01 intensywne koszenie lub intensyfikacja, A04.01 wypas intensywny. Główne zagrożenia to zaprzestanie wypasu; sukcesja wtórna – ekspansja gatunków łąkowych i drzewiastych; intensyfikacja rolnictwa.

Planu Ochrony Narwiańskiego Parku Narodowego Operat ekosystemów lądowych, bagiennych i leśnych, Białystok 2013 zespół autorski w składzie Dan Wołkowycki (kierownik prac) oraz Aleksander Kołos, Beata Matowicka, Monika Szewczyk, Jarosław Lickiewicz, Cezary Popławski, Rafał Karczmarewicz, Karol Danik