FE POIS

FE POIS

FE POIS

Ogólna charakterystyka. Suche wrzosowiska występują w rozproszeniu na całym niżu Polski. Zróżnicowane są na trzy podtypy – wrzosowiska janowcowe, knotnikowe i mącznicowe, głównie ze względu na uwarunkowania klimatyczne i zróżnicowany udział gatunków subatlantyckich lub subkontynentalnych. Jest to siedlisko wybitnie antropogeniczne, występujące na mało zasobnych i kwaśnych glebach bielicowych, wytworzonych na piaskach sandrowych lub rzecznych, niekiedy zwydmionych (por. Kujawa-Pawlaczyk 2004). Suche wrzosowiska spotykane są m.in. na ubogich gruntach porolnych, nieużytkowanych składnicach leśnych i obrzeżach borów sosnowych. Największe powierzchnie zajmują często na dawnych poligonach wojskowych. W klasyfikacji syntaksonomicznej zaliczane są do klasy Nardo-Callunetea i rzędu Calluno-Ulicetalia. Wrzosowiska wyróżniają się bogatą entomofauną. W północno-wschodniej Polsce są spotykane rzadko i zajmują niewielkie areały, głównie w dolinie Narwi, w obszarze Czerwony Bór, w Puszczy Piskiej i w okolicach Białegostoku na peryferiach Puszczy Knyszyńskiej.

Charakterystyka i występowanie w obszarze Narwiańskie Bagna. Suche wrzosowiska w Narwiańskim Parku Narodowym zaliczono do zespołu Pohlio-Callunetum i podtypu 4030-2 wrzosowisk knotnikowych. Występują one na północ od Łap oraz na wydmie w uroczysku Rynki. Wykształcają się na suchych, piaszczystych i kwaśnych siedliskach. Koło Łap występują na gruntach porolnych, o czym świadczą zachowane pozostałości orki w wąskie, wydłużone zagony, rozdzielane przez bruzdy, w których obecnie występuje zbiorowisko Sieglingio-Agrostietum. Wrzosowiska cechują się miejscami dobrze rozwiniętą warstwą mszystą, z dużym udziałem porostów z rodzaju Cladonia. W zbiorowiskach występuje od 9 do 21 gatunków roślin kwiatowych (średnio 16). Gatunkiem niepodzielnie panującym i nadającym fizjonomię zbiorowiskom jest wrzos Calluna vulgaris, któremu towarzyszą m.in. bliźniczka psia trawka Nardus stricta, izgrzyca przyziemna Danthonia decumbens, mietlica pospolita Agrostis capillaris, pięciornik kurze ziele Potentilla erecta i fiołek psi Viola canina. W wielu miejscach występują kilkuletnie sosny, a gdzieniegdzie także czeremcha amerykańska.

Powierzchnia i udział w obszarze. Stwierdzono trzy płaty wrzosowisk o łącznej powierzchni 4,82 ha, co stanowi 0,07% obszaru.

Stan zachowania w obszarze. Niezadowalający (U1), ze względu na malejącą powierzchnię, zarastanie przez drzewa i ekspansję gatunków obcych.

Ranga w obszarze: ocena ogólna w SDF – C (znacząca)

Zagrożenia: istniejące – A.04.03 zarzucenie pasterstwa, brak wypasu, C01.01 wydobywanie piasku i żwiru, E03.01 pozbywanie się odpadów z gospodarstw domowych / obiektów rekreacyjnych, I01 nierodzime gatunki zaborcze, K02.01 zmiana składu gatunkowego (sukcesja) sukcesja wtórna; potencjalnie także: G02 infrastruktura sportowa i rekreacyjna. Główne zagrożenia to ekspansja sosny; ekspansja gatunków obcych (czeremchy amerykańskiej); wydobywanie piasku; potencjalnie – zbyt intensywne wykorzystanie terenu do celów rekreacyjnych ze względu na sąsiedztwo plaży.

Planu Ochrony Narwiańskiego Parku Narodowego Operat ekosystemów lądowych, bagiennych i leśnych, Białystok 2013 zespół autorski w składzie Dan Wołkowycki (kierownik prac) oraz Aleksander Kołos, Beata Matowicka, Monika Szewczyk, Jarosław Lickiewicz, Cezary Popławski, Rafał Karczmarewicz, Karol Danik